Tai biến mạch máu não theo thuyết y học hiện đại.

Tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não hay đột quỵ  được y học hiện đại định nghĩa là tình trạng rối loạn khu trú chức năng não tiến triển nhanh  trên lâm sàng thường do mạch máu não nuôi dưỡng một vùng não bị tắc hoặc vỡ làm vùng não đó bị tổn thương hậu quả là phần cơ thể do vùng não đó chi phối bị rối loạn hoạt động.

Tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não theo thuyết y học hiện đại.

Tai biến mạch máu não là một bệnh nặng, nhiều biến chứng nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao, bệnh đòi hỏi phải được theo dõi sát, chẩn đoán sớm, chính xác và điều trị hợp lý mới hy vọng giúp bệnh nhân qua khỏi, tuy nhiên nhiều trường hợp được điều trị tích cực vẫn phải chịu các di chứng.

Tai biến mạch máu não vẫn là một trong các nguyên nhân tử vong hàng đầu ở các nước  u – Mỹ, đứng thứ hai sau bệnh tim mạch, trên cả ung thư. Tại Việt Nam tử vong Tai biến mạch máu não chiếm  1/4các ca tử vong chung của viện tim mạch. 95% các ca Tai biến mạch máu não xảy ra ở bệnh nhân > 45T trong đó 2/3 số ca  Tai biến mạch máu não xảy ra ở tuổi ≥ 65T

Tai biến mạch máu não xảy ra ở  nam nhiều hơn nữ tuy nhiên 60% ca tử vong do Tai biến mạch máu não lại là nữ.

I: Nguyên nhân

  1. Nguyên Nhân: Có 2 nhóm nguyên nhân chính

Tai biến mạch máu não do chảy máu não thường có liên quan đến tăng HA (nhóm người cao tuổi) hoặc dị dạng mạch máu não (người trẻ).

Tai biến mạch máu não do thiếu máu cục bộ

Tai biến mạch máu não do huyết khối

Tai biến mạch máu não do tắc mạch

Tai biến mạch máu não cũng có thể xảy ra khi mạch máu não bị vữa xơ gây hẹp chưa tắc hẳn.

II. Triệu chứng:

Rối loạn cảm giác hoặc vận động 1/2 người

Rối loạn thị lực (nhìn mờ hoặc mù đột ngột)

 Rối loạn ngôn ngữ (nói ngọng hoặc thất ngôn).

Rối loạn tri giác(lẫn lộn, kích thích vật vã, hôn mê)

Các triệu chứng có thể thay đổi do tắc mạch hay xuất huyết với vị trí tổn thương, độ rộng của vùng não  bị tổn thương.

  1. Các thăm dò hỗ trợ chẩn đoán:

Chụp CT sọ (Computied Tomography  Scan)

Chụp MRI (cộng hưởng từ) chính xác nhất.

Các XN cơ bản

ĐTĐ, Xquang tim phổi, siêu âm tim.

Các XN máu: sinh hóa, máu chảy, máu đông.

Siêu âm mạch cảnh

Chụp ĐM  não (tiêu chuẩn vàng) đặc biệt đối với bệnh nhân trẻ tuổi nghi ngờ dị dạng mạch máu hoặc tách thành động mạch.

2.Xử lý Tai biến mạch máu não

Cấp cứu

Đảm bảo thông khí (đặt bệnh nhân ở tư thế nằm nghiêng, an toàn, loại bỏ dị vật trong miệng nếu có như răng giả, hút đờm dãi khi cần, BN hôn mê Glasgow < 8 điểm đặt nội khí quản thở máy.

Theo dõi sát chỉ số sinh tồn

Làm ngay các xét nghiệm cơ bản (chụp tim phổi ĐTĐ, siêu âm tim, các xét nghiệm sinh hóa máu)

Chỉ định chụp CT hoặc MRI để chẩn đoán : xuất huyết não hay nhồi máu não.

Chống phù não (nếu có)

Kiểm soát HA

Chăm sóc toàn diện: dinh dưỡng, chống loét mục …

Dùng thuốc chống đông và ức chế tiểu cầu

Dùng thuốc tiêu huyết khối (BN đến sớm trước 3h kể từ khi bệnh khởi phát và phải có chẩn đoán chắc chắn là thiếu máu não chứ không phải là xuất huyết não qua chụp CT hoặc MRI.

Điều trị phục hồi

Điều trị phục hồi chức năng đối với bệnh nhân Tai biến mạch máu não cần tiến hành sớm và tích cực ngay khi Tai biến mạch máu não được hồi phục. Luyện tập sớm và đúng phương pháp sẽ giúp cho người bệnh phục hồi nhanh và tránh được di chứng teo cơ cứng khớp. Việc luyện tập ban đầu nên do nhân viên y tế thực hiện sau đó hướng dẫn cho  người nhà và bệnh nhân để tập luyện chủ động lâu dài.

Dự phòng (tức là kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ của Tai biến mạch máu não ).

Đối với BN tăng HA.

Đối với BN tim mạch.

Đối với BN tiểu đường.

Đối với BN có hẹp động mạch cảnh nặng > 70%

Trên đây là toàn bộ tai biến mạch máu não những kiến thức cơ bản về định nghĩa, nguyên nhân và cách chữa trị phục hồi bệnh nhân bị tai biến liệt nữa người hiệu quả.

Leave a Reply