Xuất huyết sau khi sinh có nguy cơ tử vong mẹ cao

  1. Nguyên nhân gây xuất huyết và cách xử trí chung

Sau khi sản phụ sinh con, nếu xảy ra hiện tượng chảy máu hay xuất huyết qua âm đạo quá 500ml thường được xem là chảy máu sau sinh đẻ. Đây là một tai biến sản khoa hay gặp nhất và cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người mẹ. Chảy máu hay xuất huyết sau khi sinh là bệnh cảnh lâm sàng thường gặp xảy ra do bệnh lý đờ tử cung, tử cung không co lại khi thai nhi và nhau thai được tống ra; bị chấn thương đường sinh dục, đặc biệt là vỡ tử cung; có sự bất thường về quá trình bong nhau thai, sổ nhau thai; bị rối loạn đông máu…

Khi xảy ra tình trạng này, cách xử trí chung là huy động tất cả mọi người đến giúp đỡ, hỗ trợ để cấp cứu; phải khẩn trương đánh giá thể trạng chung của sản phụ với các dấu hiệu sinh tồn như mạch, huyết áp, nhịp thở, nhiệt độ; nếu nghi ngờ có sốc hoặc bắt đầu có sốc phải xử trí ngay theo phác đồ xử trí sốc quy định; cần đánh giá tình trạng mất máu bằng túi đo lượng máu mất; thực hiện các thủ thuật thông tiểu, xoa bóp tử cung và các biện pháp cầm máu cơ học khác để cầm máu; tiêm bắp thịt 10 đơn vị thuốc oxytocin; thiết lập ngay đường truyền tĩnh mạch, cho dịch truyền chảy với tốc độ nhanh; đồng thời xin sự hỗ trợ của tuyến trên hoặc chuyển tuyến lên nếu điều kiện thể trạng của sản phụ cho phép.

2. Triệu chứng nguyên nhân và cách xử trí

Tình trạng chảy máu hay xuất huyết ở sản phụ sau sinh có nhiều nguyên nhân khác nhau như đờ tử cung, chấn thương đường sinh dục, có sự bất thường về quá trình bong nhau thai và sổ nhau thai, bị rối loạn đông máu… Tùy theo từng trường hợp, biểu hiện triệu chứng lâm sàng sẽ khác nhau và các xử trí cũng khác nhau.

  • Đờ tử cung: triệu chứng thường thấy là chảy máu ngay sau khi sổ nhau thai, đây là triệu chứng phổ biến nhất. Tử cung giãn to, mềm nhão, co hồi kém hoặc không co hồi, không có khối an toàn. Thực tế có thể dẫn đến tình trạng sốc nếu không xử trí kịp thời.
  • Chấn thương đường sinh dục như bị rách âm hộ, âm đạo, tầng sinh môn, cổ tử cung; vỡ tử cung và máu tụ đường sinh dục: trong trường hợp này, tử cung co hồi tốt nhưng máu vẫn chảy ra ngoài âm hộ, máu đỏ tươi chảy rỉ rả hay thành dòng liên tục. Khám phát hiện thấy vết rách và máu tụ lại ở đường sinh dục.
  • Rối loạn đông máu: có thể tiên phát do các bệnh về máu nhưng thường là thứ phát do chảy máu nhiều, mất sinh sợi huyết bởi đông máu nội mạch rải rác. Đông máu nội mạch rải rác có thể kết hợp với tiền sản giật nặng, thai chết trong tử cung và nhau bong non thể ẩn. Tất cả các tình trạng bệnh lý này có thể dẫn đến tiêu sinh sợi huyết.

3. Phòng ngừa xuất huyết sau khi sinh

Để phòng ngừa sản phụ bị xuất huyết sau khi sinh, cơ sở y tế tuyến dưới cần bảo đảm công tác quản lý thai nghén thật tốt, phát hiện sớm các nguy cơ cao để chuyển sản phụ lên sinh đẻ ở tuyến trên. Lưu ý việc xử trí tích cực ở giai đoạn 3 của quá trình sản phụ chuyển dạ. Không để xảy ra tình trạng chuyển dạ kéo dài. Phải đỡ đẻ đúng kỹ thuật, nhẹ nhàng để tránh gây chấn thương đường sinh dục; khi có tổn thương đường sinh dục, cần phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Phải theo dõi sát sản phụ 6 giờ đầu sau khi sinh đẻ, đặc biệt là trong 2 giờ đầu để phát hiện sớm các trường hợp chảy máu hay xuất huyết bất thường.

Leave a Reply